Coumba Magassouba, een stem voor wie er geen heeft in Senegal

Als ondervoorzitster van de Kinderraad in Kaffrine, Senegal, heeft Coumba Magassouba van de rechten van talibé-kinderen haar persoonlijke strijd gemaakt. Een portret van een charismatische jongere die vastberaden opkomt voor wie zelf niet gehoord wordt.

Zolang ze zich kan herinneren, voelt Coumba (17) zich verontwaardigd over onrecht, zeker wanneer het kinderen treft. En in haar thuisland Senegal zijn ongelijkheden helaas al op jonge leeftijd duidelijk zichtbaar.

De harde realiteit van talibé-kinderen

In Kaffrine, waar ze opgroeide, bedelen elke dag tientallen kinderen op straat, terwijl de meeste mensen achteloos voorbijlopen. Het zijn ‘talibés’ - naar schatting zo’n honderdduizend kinderen in het land - die door hun ouders bij een koranleraar worden ondergebracht om onderwijs te krijgen, vaak ver weg van huis.

Op weg naar school ziet Coumba iedere dag dezelfde gezichten. Het zijn vooral jongens, waarvan de jongsten amper vijf tot zeven jaar oud zijn. “Ze lopen daar op straat, blootsvoets, terwijl het snikheet is. Ze worden door hun koranleraar eropuit gestuurd om eten te zoeken en een bepaald bedrag af te geven,” vertelt ze. Dat geld dient als bijdrage voor hun opleiding. In sommige scholen worden kinderen gestraft als ze met minder terugkomen.

“We kunnen niet zomaar toekijken”

In Senegal gaat meer dan één op de drie kinderen niet naar school. Coumba, die in haar laatste jaar secundair onderwijs zit aan het Frans Lyceum, beseft hoe geprivilegieerd ze is. Net daarom raakt het lot van de talibés haar zo diep: “Waarom hebben zij niet het recht om zich te ontwikkelen? Die kinderen moeten de kans krijgen om naar school te gaan. We kunnen niet gewoon blijven toekijken.”

Abdoulaye en Ibrahima, kleine broers van de straat

De situatie van de talibés lag haar altijd al nauw aan het hart, maar haar engagement werd nog persoonlijker toen haar familie twee jongens in huis nam: Abdoulaye en Ibrahima. Hun ontmoeting was dramatisch: Coumba’s zussen vonden Abdoulaye op straat nadat hij werd aangereden door een auto. Om hem te overtuigen zich te laten verzorgen in het ziekenhuis, beloofden ze hem een maaltijd. Sindsdien komt hij elke dag langs, samen met zijn kleine broer.

“Meestal komen ze rond etenstijd tv kijken. Vorig jaar, voor de religieuze feesten, kocht mijn moeder ceremoniële kleding voor hen.” Abdoulaye en Ibrahima hebben geen enkel contact meer met hun ouders. Gelukkig kunnen ze rekenen op de vrijgevigheid van families zoals die van Coumba, maar lang niet alle talibés hebben dat geluk.

Opkomen voor de kinderen uit de buurt

Toen ze hoorde dat er in Kaffrine een Kinderraad zou worden opgericht om kinderen beter te beschermen, twijfelde ze geen moment: “Ik dacht: dit is mijn kans. Ik moet in die raad zitten, zodat ik de kinderen uit mijn wijk kan vertegenwoordigen.”

In november 2022 werd ze door een vijftigtal jongeren verkozen tot ondervoorzitter. Sindsdien zet ze zich onvermoeibaar in voor de rechten van talibé-kinderen. Zo slaagde de Kinderraad erin om het gemeentelijke budget voor kinderen te verdubbelen van 4 naar 8 procent. Maar volgens Coumba is dat niet genoeg: “Dat budget bereikt de kinderen die het écht nodig hebben niet.” En dat zijn volgens haar in de eerste plaats de talibés.

“Stilaan verandert er iets”

Coumba strijdt ook tegen kindhuwelijken en tienerzwangerschappen, die in Kaffrine nog frequent voorkomen. “We organiseren praatmomenten en radiosessies om ouders te sensibiliseren. Om hen te doen inzien dat kinderen de toekomst zijn. Als we hun heden negeren, ontneem je hen elke kans op een mooie toekomst.”

Net als bij de talibés is de weg nog lang, maar ze laat zich niet ontmoedigen: “Stilaan zijn er veranderingen,” zegt ze. “Vroeger gingen meisjes in Kaffrine bijna nooit naar school, omdat ze vooral werden opgevoed met het oog op een huwelijk. Nu denken ouders anders: de meeste meisjes gaan naar school. Ze zijn zelfs talrijker dan de jongens en behalen betere resultaten!”

Voor haar is dit het bewijs dat verandering mogelijk is en dat de strijd voor de rechten van meisjes en talibés moet blijven doorgaan.

Een toekomst gedreven door kinderrechten

Binnenkort wordt Coumba 18 en moet ze haar functie binnen de Kinderraad neerleggen. Maar de kinderen van Kaffrine laat ze niet los. Terwijl ze wacht op haar universitaire studies - ze hoopt rechten te gaan studeren - wil ze haar kennis doorgeven aan de volgende lichting kinderraadsleden. Altijd met hetzelfde doel: nog meer rechten garanderen voor de kinderen van Kaffrine en heel Senegal.